Η διατύπωση ενός συγκεκριμένου επιχειρηματικού σχεδίου θα βοηθήσει τον νέο κοινωνικό επιχειρηματία να επικεντρωθεί στις βασικές πτυχές και τους κύριους στόχους της δυνητικής επιχειρηματικής του δραστηριότητας. Ο στόχος αυτός θα διατηρηθεί μέσω της δημιουργίας ενός αποτελεσματικού λειτουργικού συστήματος ικανό να διευκολύνει κάθε είδους συναλλαγές μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών, όπως η κοινότητα, οι πελάτες, οι εργοδότες, οι εργαζόμενοι, οι εθελοντές, τα διοικητικά συμβούλια, οι χρηματοδότες ή ακόμα και οι επενδυτές.

Κατά συνέπεια, ένα πολύτιμο κοινωνικό επιχειρηματικό σχέδιο διατυπώνει τις συγκεκριμένες ενέργειες που τελικά καθορίζουν τους βασικούς παράγοντες που είναι ικανοί να οδηγήσουν στη βιωσιμότητα της κοινωνικής επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένων τρόπων ανίχνευσης πιθανών κινδύνων, τρόπων οικοδόμησης κοινοπραξιών και σχηματισμού ισχυρών συμμαχιών, τρόπων προσέλκυσης των επενδυτών, τρόπων εκτίμησης τυχόν δυνητικών αποτελεσμάτων -περιλαμβανομένων αποτελεσμάτων με επίκεντρο το κοινωνικό και περιβαλλοντικό προσανατολισμό και ακόμη και τρόπους για να αποδειχθεί ότι η κοινωνική επιχείρηση και η ομάδα διαχείρισής της λειτουργεί πράγματι στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου επιχειρηματικού σχεδίου, γεγονός που αποδεικνύει ένα είδος επαγγελματισμού.

Σήμερα, υπάρχουν πολλά πρότυπα επιχειρηματικού σχεδιασμού που θα μπορούσαν εύκολα να βρεθούν στο διαδίκτυο, τα οποία ουσιαστικά έχουν αλλάξει κατά τρόπο που εξυπηρετεί όχι μόνο τους συνήθεις τύπους επιχειρήσεων αλλά και συγκεκριμένες μορφές, όπως για παράδειγμα τις κοινωνικές επιχειρήσεις. Κατά συνέπεια, θα ήταν προτιμότερο οι δυνητικοί κοινωνικοί επιχειρηματίες να συνδυάσουν στοιχεία που προέρχονται από μια ποικιλία προτύπων για να δημιουργήσουν ένα μοναδικό κοινωνικό επιχειρηματικό μοντέλο που θα μπορούσε τελικά να συσχετιστεί με την τελική μορφή κάθε κοινωνικής επιχείρησης.

Μετά από μια πλήρης έρευνα από τα ήδη υπάρχοντα πρότυπα, ένα πράγμα θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε, ότι όλα τα πλάνα των κοινωνικών επιχειρήσεων έχουν κοινά τα ακόλουθα βήματα- πυλώνες

  1. Να αναγνωρίσουν τον βασικό στόχο των κοινωνικών επιχειρήσεων
  2. Να σχεδιάσουν ένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης όπου όλοι οι πλευρικοί στόχοι θα πραγματοποιηθούν τελικά.
  3. Ο καθορισμός κάποιον ποιοτικών και ποσοτικών κριτηρίων για το σχεδιασμό, τη μέτρηση και τη βελτίωση της απόδοσης των δυνητικών κοινωνικών επιχειρήσεων
  4. Την λήψη αποφάσεων σχετιζόμενες με την ανίχνευση των απαραίτητων πόρων, όπως επίσης για τα κόστη και έσοδα των επιχειρήσεων

 

Ο Καμβάς του κοινωνικού επιχειρηματικού μοντέλου

Ένα από τα πιο δημοφιλή κοινωνικά επιχειρηματικά μοντέλα αποτελεί το ευρέως γνωστό ως «Social Business Model Canvas», το πρότυπο του οποίου παρουσιάζεται παρακάτω:

Κατά συνέπεια, στις παρακάτω παραγράφους θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε εν συντομία όλα τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται ο Social Business Canvas.

Τμήματα

Εντός της ενότητας αυτής, κάνουμε αναφορά σε δυο κατηγορίες ανθρώπων: από τη μια πλευρά, τους δυνητικούς δικαιούχους και από την άλλη πλευρά, τους δυνητικούς μας πελάτες. Όσο αναφορά τους δυνητικούς μας δικαιούχους, θα πρέπει να μπορούμε να απαντήσουμε στην ερώτηση ‘ποιοι είναι ο δικαιούχος της κοινωνικής επιχείρησης’ και ‘ ποιος επωφελείται από την παρέμβαση αυτή’? Με άλλα λόγια, θα πρέπει να επιλέξουμε για ποιον παράγουμε αξία. Επομένως, προκειμένου να διατηρηθεί η δημιουργία πραγματικής κοινωνικής αξίας θα πρέπει να σκεφτούμε τους πελάτες στους οποίους σκοπεύουμε να πουλήσουμε τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μας, απαντώντας έτσι σε ερωτήσεις του τύπου ‘ποιοι θα είναι οι πιο σημαντικοί μας πελάτες;’

Τύπος παρέμβασης

Μετά τη λήψη αποφάσεων τόσο για τους δικαιούχους, όσο και για τους πελάτες, θα πρέπει να αποφασίσουμε για τον τύπο της μορφής την παρέμβασής μας. Για παράδειγμα, επιθυμούμε να προσφέρουμε ένα συγκεκριμένο προϊόν στους πελάτες μας, μια υπηρεσία ή οτιδήποτε άλλο;

Πρόταση αξίας

Αυτό το τμήμα συνθέτετε από δυο διαχωρισμένα τμήματα: (i) Η πρόταση αξίας για τους χρήστες η οποία στην ουσία αναφέρεται στους δικαιούχους και , (ii) Η πρόταση αξίας για τους πελάτες, η οποία συσχετίζεται αναπόφευκτα με τους πελάτες. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο με το οποίο θα πρέπει να μπορούμε να δώσουμε σαφείς απαντήσεις σε πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις. Σε σχέση με τους δικαιούχους, οι ερωτήσεις που θα πρέπει να απαντηθούν είναι: ‘ τι κοινωνικό αντίκτυπο πρόκειται να δημιουργήσουμε και με ποιους τρόπους πρόκειται να αποδείξουμε ότι δημιουργούμε όντως κοινωνικό αντίκτυπο’ και σε σχέση με τους πελάτες ‘ τι είδους αξία πρόκειται να προσφέρουμε στους πιθανούς μας πελάτες’, ΄ποια από τα προβλήματα των πελατών μας που σκοπεύουμε να επιλύσουμε’; Επιπλέον, ‘τι πακέτα προϊόντων και υπηρεσιών θα προσφέρουμε σε κάθε τμήμα πελατών’ και ‘ποιες από τις ανάγκες των πελατών μας πρόκειται να ικανοποιήσουμε;

Βασικοί Πόροι

Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να σκεφτούμε τα εξής: ‘Τι βασικούς πόρους απαιτεί η πρόταση αξίας μας;’ Ως τύπους πόρων διαθέτουμε:(i) Φυσικοί πόροι, (ii) πνευματικοί πόροι συμπεριλαμβανομένων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και δεδομένων, (iii) ανθρώπινοι πόροι, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού, την ομάδα διαχείρισης κτλ, (iv) οικονομικοί πόροι.

Εταίροι και Βασικά ενδιαφερόμενα μέρη

Ποιες είναι οι βασικές ομάδες που θα πρέπει να συμπεριλάβουμε για να διευκολύνουμε το πρόγραμμά μας; Χρειάζεται ειδική πρόσβαση ή άδεια; Ειδικότερα θα πρέπει να αποφασίσουμε τόσο για τους βασικούς εταίρους όσο και για τους βασικούς προμηθευτές, προσδιορίζοντας έτσι ποιους βασικούς πόρους θα μπορούσαμε να αποκτήσουμε από κάθε εταίρο/ενδιαφερόμενο και τι είδους βασικές δραστηριότητες θα μπορούσαν να εκτελέσουν.

Βασικές δραστηριότητες

Ποιες δραστηριότητες εντός και εκτός προγράμματος θα πραγματοποιήσει ο οργανισμός μας; Ποιες βασικές δραστηριότητες απαιτεί η πρόταση αξίας μας; Υπό το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να πάρουμε βασικές αποφάσεις σχετικά με σημαντικά ζητήματα, όπως τα κανάλια διανομής και τις σχέσεις μας με τους πιθανούς μας πελάτες και το δίκτυο γενικότερα. Για παράδειγμα, τι μορφή σχέσεις περιμένει κάθε ομάδα πελατών να δημιουργήσουμε και να διατηρήσουμε μαζί τους; Έχουμε ήδη δημιουργήσει κάποιες; Πως θα ενσωματωθούν με το υπόλοιπο επιχειρηματικό μοντέλο? Μέσω ποιων καναλιών οι ομάδες πελατών θέλουν να επικοινωνήσουμε και με ποιο τρόπο επικοινωνούμε εμείς μαζί τους; Πως θα ολοκληρωθούν τα κανάλια μας και ποια από αυτά δουλεύουν καλύτερα; Ποια είναι πιο οικονομικά αποδοτικά; Με ποιο τρόπο θα τα ενσωματώσουμε στην ρουτίνα των πελατών;

Δομή του κόστους

Η δομή του κόστους είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα κατά τη διάρκεια της δημιουργίας και σχεδίασης της κοινωνικής μας επιχείρησης, επειδή στο σημείο αυτό βρίσκεται το ερώτημα: ‘ Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι τομείς δαπανών μας’; Ποιοι βασικοί πόροι και ποιες βασικές δραστηριότητες είναι οι πιο δαπανηρές; Στο πλαίσιο των δαπανών θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν όλα τα σταθερά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων και των μισθών, ενοίκια, το πιθανό μεταβλητό κόστος και τους συνυφασμένους όρους όπως οι οικονομίες κλίμακας και οι οικονομίες πεδίου εφαρμογής.

Έσοδα

Αναπόφευκτα, θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν όλους τους ακόλουθους παράγοντες που είναι αρκετά συνυφασμένοι με τις ροές εσόδων. Για ποια αξία οι πελάτες μας είναι πραγματικά πρόθυμοι να πληρώσουν; Για τι πληρώνουν σήμερα; Πώς πληρώνουν αυτήν τη στιγμή; Πώς θα προτιμούσαν να πληρώσουν; Πόσο συμβάλλει κάθε ροή εσόδων στα συνολικά έσοδα;

Πλεόνασμα

Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, θα πρέπει να απαντήσουμε στο εξής κρίσιμο ερώτημα: ΄Που σκοπεύουμε να επενδύσουμε τα κέρδη μας με σκοπό να διατηρήσουμε την απαιτούμενη κοινωνική αξία;

Περαιτέρω έρευνα